İSİM VE SOY İSİM DEĞİŞTİRME DAVASI

İSİM VEYA SOY İSİM DEĞİŞİKLİĞİ

Kişilerin toplum içerisinde ayırt edilmesini sağlayan unsur isim ve soy isimdir. Kamu düzeninin sağlanması açısından her kişinin bir ada sahip olması büyük önem taşımaktadır. Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan biri olarak isim değişikliği ise ancak kişinin talebi halinde haklı nedenlere dayanılarak gerçekleştirilebilmektedir.

İSİM VEYA SOY İSİM DEĞİŞTİRME DAVASI

TMK m.27’e göre;

“...Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve ilân olunur. Ad değişmekle kişisel durum değişmez…”

İlgili kanun maddesine göre haklı sebeplere dayanılarak kişiler isimlerinin değişikliğini mahkemeden talep edebilecektir. İsim değişikliği için haklı sebep her somut olay özelinde mahkeme tarafından incelenmektedir. Haklı sebeplere örnek vermek gerekirse;

• Alay konusu olabilecek bir isim veya soy isme sahip olmak

• Toplumda onur kırıcı söylemler için kullanılan isim veya soy isme sahip olmak

• Kişinin sahip olduğu isim veya soy isme karşı aidiyet hissetmemesi

• Kişinin çevresince farklı bir isimle anılıyor ve biliniyor olması

• Toplumda kötü anılan bir isme veya suçlu bir kimseyle aynı isim veya soy isme sahip olmak

• Kişinin din, vatandaşlık veya cinsiyet değiştirmiş olması şeklinde sıralanabilir.

İsim değişikliği davasının tarafları; isim veya soy ismini değiştirmek isteyen davacı ile davacının bağlı bulunduğu Nüfus Müdürlüğüdür.

İSİM DEĞİŞTİRME DAVASINDA HAKLI SEBEBİN MAHKEME NEZDİNDE İSPATI

Kişinin isim veya soy ismi değiştirmek adına açmış olduğu isim değiştirme davasında en önemli unsur isim veya soy isim değişikliğine neden olan haklı sebebin mahkemede ispatlanmasıdır. Açılan davada haklı sebebin varlığına ilişkin ispat yükü davacı taraftadır.

İsim veya soy isim değişikliği talebinde bulunan davacının, haklı sebebin varlığını ispatlama konusunda yararlanabileceği en güçlü delil genel olarak tanık delilidir. Tanık mahkeme huzuruna gelerek, isim veya soy isim değişikliği talebinde bulunan davacı lehine gerçeğe uygun beyanlarda bulunarak davanın kazanılmasında etkin rol oynamaktadır. Bununla birlikte haklı sebebin ispatında olayın niteliğine göre gazetede çıkan haberler, sosyal medya platformlarında yapılan paylaşımlar delil olarak gösterilebilecektir.

İSİM DEĞİŞİKLİĞİ KARARININ KESİNLEŞMESİ VE NÜFUS KAYITLARININ DEĞİŞTİRİLMESİ

Yürütülen yargılama neticesinde davanın kazanılması halinde talepte bulunan kişinin isim veya soy ismi değiştirilecektir. Ancak isim değişikliğinin resmi kayıtlarda yer alabilmesi için izlenilmesi gereken birtakım usuller bulunmaktadır.

Mahkeme tarafından verilmiş olan isim veya soy isim değiştirme kararı, öncelikle davanın taraflarına tebliğ edilmeli ve 2 haftalık istinaf süresinin dolması beklenmelidir. Süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvuru yapılmaması halinde verilen karar kesinleşecektir.

Mahkeme kararının kesinleşmesi halinde, mahkeme kararıyla birlikte isim değişikliği Basın İlan Kurumuna gönderilerek gazetede ilan edilir. Gazetede ilanın yapılmasının ardından, mahkeme hükmün uygulanması için ilgili Nüfus Müdürlüğüne müzekkere yazarak resmi kayıtlarda isim değişikliği işlemi gerçekleştirilecektir.

GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

Kişinin isim veya soy isim değişikliği için açacağı isim değiştirme davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk mahkemeleridir. Yetkili olan Asliye Hukuk mahkemesi ise davacının yerleşim yeri mahkemesidir.

İSİM DEĞİŞTİRME KARARINA İTİRAZ

İsim değiştirme davasının açılıp kazanılması halinde kişinin talebi doğrultusunda isim veya soy ismi değiştirilecektir. Ancak TMK m.27/4’e göre; adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.

Kanun koyucunun böyle bir düzenleme getirmesindeki amaç isim değişikliği halinde 3.kişilerin menfaatlerinin koruma altına alınmasıdır. İsim veya soy isim değişikliğinden dolayı zarar gören kişi, ortaya çıkan zararı somut delillere dayanarak ispatlamakla yükümlüdür.

İSİM DEĞİŞTİRME DAVASI HAKKINDA MERAK EDİLENLER

DAVA AÇMADAN İSMİMİ DEĞİŞTİREBİLİR MİYİM?

 

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü resmi sitesinden mahkeme kararı olmaksızın isim ve soy isim değişikliği ile ilgili kamuoyu duyurusunda bulunuldu. Mahkeme kararı olmaksızın isim veya soy isim değişikliği yalnızca belirtilen şartlar halinde yapılabilmektedir. Yapılan düzenleme ile isim veya soy isminde; yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanımından kaynaklanan anlam değişlikleri bulunan, genel ahlaka uygun olmayan ve toplum tarafından gülünç karşılandığı değerlendirilen kişiler, yurtiçinde ilçe nüfus müdürlüğüne, yurtdışında ise dış temsilciliklerimize ya da e-Devlet üzerinden başvurmaları halinde, il ve ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir kereye mahsus mahkeme kararı aranmaksızın değiştirilmesine olanak sağlanmıştır. Ancak getirilen düzenleme geçici bir düzenleme olup 2022 yılının Aralık ayında sona ermiş bulunmaktadır. Dolayısıyla kişilerin hâlihazırda isim veya soy isimlerinde değişiklik yapabilmeleri için dava açmaları zorunludur.

ÇOCUĞUMUN İSMİNİ NASIL DEĞİŞTİREBİLİRİM?

18 yaşından küçük olan bireylerin isim veya soy isimlerini değiştirmek için dava açma yetkisi, küçüğün velayetine haiz anne ve babasında bulunmaktadır. Çocuğunun isim veya soy ismini değiştirmek isteyen anne ve babalar dava yoluna başvurabilirler.

İSİM DEĞİŞTİRME DAVASINI BİRDEN FAZLA KEZ AÇABİLİR MİYİM?

Anayasa Mahkemesi'nin 30.03.2012 tarihli 2011/34 Esas, 2012/48 Karar sayılı kararından önce kişiler isim veya soy isim değiştirme davasını bir kereye mahsus açabilmekteydi. Ancak Anayasa Mahkemesinin ilgili kararıyla kişiler aynı hukuki sebebe dayanmadığı sürece isim veya soy isim değiştirme davasını birden fazla kez açabilir. Bu durumda talebin haklı bir sebebe dayandığının ispatı zorlaşacağından bir avukat ile çalışmanızı tavsiye ederiz.

Detaylı bilgi almak ve danışmanlık hizmetleri için iletişim bölümündeki bilgilerden Kocaeli avukatlık büromuz Av. Revşan Çiftçi Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.