YABANCILARA TANINAN ÇOBAN AFFI NEDİR?

Türkiye’de yasal bir şekilde kalmayan, yasal olarak kalma hakkı bitenler veya iptal edilenler çoban affı uygulamasından yararlanabilir. Yabancı uyruklu kişilere tanınan çoban affı yazımızda detaylı bir şekilde ele alınmıştır.

ÇOBAN AFFI NEDİR?

Halk arasında çoban affı olarak bilinen hayvancılık işletmelerinde istihdam edilecek çoban ve hayvan bakıcıları için çalışma izni başvurusu devletin kendini yönetme hakkı kapsamında idare tarafından yabancı uyruklu kişilerin ülkede kalışını yasallaştıran bir uygulamadır. Çoban affı ile birlikte, ülkemizde yasal bir şekilde kalmayan veya yasal kalma hakkı sona eren- iptal edilen yabancılara idare tarafından bizzat verilen izin ile yasal bir şekilde kalma hakkı tanır.

Genel itibariyle diğer ikamet izinlerinin şartları aranmaksızın; sınır dışı kararı alındığı halde çıkışı mümkün olmayan (m. 46/1-b), sınır dışı edilemeyecekler kapsamında olan (m. 46/1-c) veya ülke menfaatleri ile kamu düzeni açısından kalmasına izin verilmesi gereken (m. 46/1-e) yabancılara valiliklerce Bakanlık onayıyla verilebilir. Bakanlık tarafından verilen bu izin insani ikamet iznidir. Çoban affı ise 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.46/1-e bendi uyarınca ülke menfaatlerinin korunması gerekçesiyle insani ikamet iznini almayı sağlamaktadır. Böylelikle Türkiye’de, hakkında sınır dışı kararı verilen kimseler dahi idarenin takdir yetkisi kapsamında sınır dışı kararı ertelenmekte ve yasal bir şekilde ülkemizde kalmaya devam ettiği sürece askıya alınmaktadır. Ancak engel (veya af gerekçesi) ortadan kalktığında, yeni bir karar almaya gerek olmaksızın sınır dışı işlemi tamamlanabilir.

İdare tarafından çoban affının uygulanmasının amacı, ülkemizde hayvancılık sektörünün gelişmesi ve yerli üretimin devamlılığı için ihtiyacın yerli işgücüyle karşılanamadığı durumlarda deneyimli yabancı çobanlara çalışma izni vererek hayvancılığın desteklenmesidir.    

ÇOBAN AFFININ ŞARTLARI

Çoban affı olarak adlandırılan uygulama 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu çerçevesinde şekillenen bir yasallaştırma sürecidir. Çoban affından yararlanmak isteyen yabancı kimse öncelikle 6735 sayılı Kanun m. 13 uyarınca çalışma izni muafiyeti alır sonrasında ise insani ikamet izni alarak ülkemizde yasal bir şekilde kalabilmektedir. Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacak yabancıların aldığı çalışma izni muafiyeti belgesi ülkemizde yasal bir şekilde kalmayı tek başına sağlamamaktadır. Bu nedenle mutlaka insani ikamet izninin de alınması gerekir. Ülke menfaatleri ve işgücü ihtiyacı kapsamında yapılan insani ikamet izni başvuruları diğer ikamet izinlerinin şartları aranmaksızın Bakanlık onayıyla verilebilir.

Çoban affından yararlanabilmek için yabancının yanında çalışacağı işverenin, hayvan sayısı ve türü bakımından taşıması gereken birtakım şartlar bulunmaktadır. Hayvancılıkla uğraşan işverenin işyerinde hayvan türüne göre bulunması gereken hayvan türü ve sayısı şartları;

• Küçükbaş hayvancılık işletmesinin en az 200 küçükbaş hayvan varlığına sahip olması veya,

•  Besi hayvancılık işletmesinin en az 100 büyükbaş hayvan varlığına sahip olması veya,

•  Süt hayvancılık işletmesinin en az 50 büyükbaş hayvan varlığına sahip olması veya,

•  Karma (besi ve süt) hayvancılık işletmesinin ise en az 75 büyükbaş hayvan varlığına sahip olması, gerekmektedir.

  
  

Hayvan sayısı ve türü haricinde işverenin bir de en fazla 3 yabancı çoban/hayvan bakıcısı çalıştırabilme şartı bulunmaktadır. Buna göre çoban affından yararlanabilmek için başvuru yapılacak işyerinde 3’ten fazla yabancıya çalışma izni düzenlenemeyecektir.

Yukarıda saymış olduğumuz özelliklere sahip işveren, yabancı uyruklu çalışanı için Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğüne başvuruda bulunur. Başvuruda hayvancılık faaliyeti ve yabancı istihdamı talebi somutlaştırmalıdır. İdare, yabancının kamu güvenliği açısından durumunu ve hayvancılık faaliyetinin gerçekliğini (fiilen çobanlık yapılıp yapılmadığını) inceler. Başvuruya uygun görülen yabancı hakkında çalışma izni muafiyeti düzenlenir ve buna bağlı olarak insani ikamet izni verilir.

Detaylı bilgi almak ve danışmanlık hizmetleri için iletişim bölümündeki bilgilerden Kocaeli avukatlık büromuz Av. Revşan Çiftçi Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.