TCK M.158/4 ÖZELİNDE İNFAZ DURDURMA

Mahkeme tarafından verilen hükmün kesinleşmesiyle başlayan infaz süreci çeşitli hukuki sebeplerden ötürü durdurulabilir. İnfazın durdurulması Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanması Hakkında Kanun ve birtakım özel kanunlarla düzenleme altına alınmıştır.

Kesinleşen hapis cezasının mevcut değişikliklere bağlı olmadan doğrudan uygulanması başta AİHS olmak üzere Anayasa ve mevzuatımıza aykırıdır. Toplumsal dinamikler, zamanın koşulları ve suçun niteliğinin değişmesi halinde kesinleşmiş mahkeme hükümlerini etkileyen gelişmeler infazın durdurulmasını gerektirebilir.

İnfazın durdurulması uygulamada infazın ertelenmesi ile karıştırılmaktadır. Ancak benzer mahiyette hukuki süreçler olmasına rağmen birbirinden farklıdır. İnfazın ertelenmesi cezanın infazının henüz başlamaması üzerine yapılan talepler doğrultusunda verilen bir kararken; infazın durdurulması ceza infazı başladıktan sonra yaşanılan mevcut değişiklikler nedeniyle verilmektedir.

 

İNFAZIN DURDURULMASI ŞARTLARI

İnfazın durdurulması pek çok kanunda farklı koşullara bağlı olarak düzenleme altına alınmıştır. İnfazın durdurulması kararının verilebileceği koşulları açıklamak gerekirse;

• Mahkûmiyet Hükmünde Duraksama ve Lehe Yasa (5275 Sayılı Kanun m.98): Hükmün yorumunda veya ceza hesabında duraksama olması ya da lehe yasa değişikliği durumunda başvurulan yoldur. İlgili maddenin 2. fıkrası uyarınca: " Birinci fıkra uyarınca yapılan başvurular cezanın infazını ertelemez. Ancak, mahkeme veya infaz hâkimliği olayın özelliğine göre infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir."

  
  

• Yargılamanın Yenilenmesi (5271 Sayılı Kanun m.312): Olağanüstü bir kanun yolu olan yargılamanın yenilenmesi sürecinde infazın durumu şu şekilde düzenlenmiştir: "Yargılamanın yenilenmesi istemi hükmün infazını ertelemez. Ancak mahkeme, infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir."

  
  

• İnfaz Hâkimliğine Şikâyet Süreci (4675 sayılı Kanun m. 5): İnfaz işlemlerine karşı yapılan şikâyetlerde durdurma kararı verilebilmesi sıkı şartlara bağlanmıştır: "Şikâyet yoluna başvurulması, verilen kararın, yapılan işlem veya faaliyetin yerine getirilmesini durdurmaz. Ancak, infaz hâkimi giderilmesi güç veya imkansız sonuçların doğması ve karar, işlem veya faaliyetin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda karar, işlem veya faaliyetin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir."

  
  

• Sirayet Durumu (5275 sayılı Kanun m. 17/A): Birlikte işlenen suçlarda, temyiz veya istinaf incelemesi sonucunda verilen bozma kararının, başvuru yapmayan diğer sanıklara sirayet etme ihtimali varsa, "hükmü veren ilk derece mahkemesinden infazın ertelenmesine veya durdurulmasına ilişkin karar verilmesi istenebilir."

  
  

Saymış olduğumuz haller dışında infazın durdurulması kararı verilemeyecektir. İnfaz durdurma işlemi hukuki niteliği itibariyle uzmanlık gerektirdiğinden bir avukat ile çalışmanızı tavsiye ederiz.

12. YARGI PAKETİYLE BİRLİKTE TCK 158/4 SUÇUNDA İNFAZ DURDURMA

Kamuoyunda iban mağdurları olarak adlandırılan ve dolandırıcılık suçlarında yalnızca iban ve hesap bilgilerini 3. kişilere veren, dolandırıcılık fiilini kasten işlemeyen sanıklar hakkında 12. Yargı paketiyle birlikte yeni bir düzenleme getirilmiştir.

TCK m.158/4 ile eklenen değişikliğe göre; “Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçlara iştirakin, kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcıları veya kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdinde bulunan hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması halinde verilecek ceza yarı oranında indirilir.” Kanun hükmüne eklenen madde, dolandırıcılık fiilini gerçekleştirmeyen ancak dolandırıcılık fiiline konu eylemlerde kullanılan iban bilgilerini paylaşan kimseleri kapsamaktadır. Sanığın iban ve hesap bilgilerini paylaşması üzerine hesaplarında dolandırıcılık suçunun işlendiğini bilmesi veya dolandırıcılık eyleminden pay, komisyon alması halinde TCK m.158/4’ten yararlanabilmesi mümkün değildir.

12. yargı paketiyle TCK m.158/4'e eklenen maddeye dayanılarak dolandırıcılık suçundan ceza almış ancak yalnızca hesap bilgilerini paylaşıp hesaplarında dolandırıcılık suçunun işlendiğini bilmeyen hükümlü hakkında infaz durdurma başvurusu yapılabilir. Bu durum yukarıda saymış olduğumuz infaz durdurma hallerinden lehe yasa değişikliği şartlarını taşımaktadır. Böylelikle halihazırda hükümlü olup dolandırıcılık suçunda yalnızca hesaplarını paylaşan kimseler kararı veren mahkemeye infaz durdurma için dilekçe ile başvuruda bulunabilir. Verilecek dilekçe üzerine mahkeme uyarlama yargılaması yaparak koşulların var olması halinde cezada yarı oranda indirim yapar ve başvuru ile hükümlüyü derhal tahliye eder.

Detaylı bilgi almak ve danışmanlık hizmetleri için iletişim bölümündeki bilgilerden Kocaeli avukatlık büromuz Av. Revşan Çiftçi Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.