HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ

Hukukumuzda sanık hakkında verilen hapis cezası kararlarının farklı şekillerde infaz edilmesinin bir yolu da hapis cezasının ertelenmesidir. İnfazın farklı yöntemlerle gerçekleştirilmesi kanunlarda düzenlenmiş olup belirli şartlara tabidir. Yazımızda hapis cezasının ertelenmesi detaylı bir şekilde ele alınmıştır.  

HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ NEDİR?

Sanık hakkında verilen hapis cezasının infazı her zaman doğrudan uygulanmayabilir. Farklı infaz yöntemleri ile birlikte hapis cezası cezaevinde infaz edilmeyebilir. Hapis cezasının ertelenmesi kararı ile sanık hakkında verilen hapis cezasının belirli bir süreyle geri bırakılması ve suçlu bu süre içinde yeniden bir suç işlemediği takdirde suçun ya işlenmemiş veya hükümlülüğün gerçekleşmemiş ya da cezanın çekilmiş sayılmaktadır. Kural olarak hapis cezasının infazı cezaevinde gerçekleşir ancak belli şartların varlığı halinde kişi denetim altında kalarak cezası, cezaevi dışında infaz edilmektedir.

TCK m.51’e göre belli koşulların varlığı halinde işlediği suçtan dolayı iki yıl veya daha az süreyle hapis cezasına mahkûm edilen kişinin cezası ertelenebilir. Bu sürenin üst sınırı, fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş olan kişiler bakımından üç yıldır. 

Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz.

Denetim süresi içinde;

a) Bir meslek veya sanat sahibi olmayan hükümlünün, bu amaçla bir eğitim programına devam etmesine,

b) Bir meslek veya sanat sahibi hükümlünün, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,

c) On sekiz yaşından küçük olan hükümlülerin, bir meslek veya sanat edinmelerini sağlamak amacıyla, gerektiğinde barınma imkanı da bulunan bir eğitim kurumuna devam etmesine, mahkemece karar verilebilir.

CEZANIN ERTELENMESİ ŞARTLARI

Temel olarak hapis cezasının ertelenmesinin 2 ana şartı vardır. Bunlar;

• Daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı üç aydan fazla hapis cezasına mahkûm edilmemiş olması,

• Suçu işledikten sonra yargılama sürecinde gösterdiği pişmanlık dolayısıyla tekrar suç işlemeyeceği konusunda mahkemede bir kanaatin oluşması gerekir.

  
  

Kanunda temel olarak düzenlenen iki şartı taşımayan sanık hakkında hapis cezasının ertelenmesi kararı verilemez.

Kanunda yer alan iki temel şartı taşıyan sanık hakkında hapis cezasının ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak cezanın ertelenmesi, mağdurun veya kamunun uğradığı zararın aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi koşuluna bağlı tutulabilir. Bu durumda, koşul gerçekleşinceye kadar cezanın infaz kurumunda çektirilmesine devam edilir. Koşulun yerine getirilmesi halinde, infaz hâkimi kararıyla hükümlü infaz kurumundan derhal salıverilir.

HANGİ SUÇLARDA HAPİS CEZASI ERTELENEMEZ?

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nda yer alan düzenlemeye göre belli suçlar nedeniyle hükmedilen hapis cezalarının ertelenmesi mümkün değildir. Kamu veya özel sağlık kurum ve kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli ile yardımcı sağlık personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan kasten yaralama suçu, tehdit suçu, hakaret suçu ve görevi yaptırmamak için direnme suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezalarının ertelenmesine karar verilemez.

ERTELEME KARARINDAN SONRA TEKRAR SUÇ İŞLEME

Cezası ertelenen hükümlü hakkında, bir yıldan az, üç yıldan fazla olmamak üzere, bir denetim süresi belirlenir. Bu sürenin alt sınırı, mahkûm olunan ceza süresinden az olamaz. Hükümlü erteleme kararında denetim içerisinde kasıtlı bir başka suç işlenirse ertelenen ceza ile birlikte yeni işlenen suçun cezası da infaz edilir. Buna göre sanık denetim süresi içerisindeyken yeni bir suç işlemişse hakkında daha önce erteleme kararı verilen hapis cezası açıklanır ve cezaevinde infaz edilir. Denetim süresi içerisinde işlenen suç nedeniyle de yargılama yapılarak ceza verilir. Ancak denetim süresi içerisinde işlenen suç taksirle işlenmiş ise daha önce verilen hapis cezasının ertelenmesi kararı açıklanmaz.

HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ KARARI SİCİLE İŞLER Mİ?

Sanığın yargılanması sonucunda hakkında verilen mahkûmiyet kararının ertelenmesi adli sicil kaydına işlenmesini engelleyemez. Hakkında verilen hapis cezasının ertelenmesi halinde dahi bu karar adli sicil kaydına işleyecektir. Zira hapis cezasının ertelenmesi kişi hakkında yargılama yapılıp ceza verilmediği anlamına gelmemekte yalnızca cezaevine girmeden infazın gerçekleşmesi sağlamaktadır. 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu gereğince;

Hapis cezasının ertelenmesi halinde;

1. Denetim süresi,

2. Denetim süresinin yükümlülüklere uygun veya iyi halli olarak geçirilmesi dolayısıyla cezanın infaz edilmiş sayıldığı hususu,

3. Ertelenen hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine ilişkin karar adli sicil kaydına işler.

Detaylı bilgi almak ve danışmanlık hizmetleri için iletişim bölümündeki bilgilerden Kocaeli avukatlık büromuz Av. Revşan Çiftçi Hukuk Bürosu’na ulaşabilirsiniz.